We zijn nu op Schiphol waar twee mensen die elkaar nog niet kennen, elkaar voor het eerst zullen ontmoeten. Ze gaan samen op weg naar het warme Gambia om daar te werken aan een project. Fotograaf en journalist. Allard de Witte en Joost Bos. Nog niet wetende dat deze samenwerking hun leven zal veranderen.

 
Allard de Witte                                          Joost Bos

We maken een sprongetje en gaan naar 2009. Allard heeft samen met Joost al meerdere reizen gemaakt en artikelen geschreven voor verschillende bladen. In dit jaar beleeft Allard één van de belangrijkste momenten uit zijn leven voor het project waar hij mee aan de slag gaat.

Hij staat in de studio en fotografeert een pleegmoeder. Ze raken in gesprek en zo komt hij een bijzonder verhaal op het spoor. In het gesprek springt namelijk er iets uit, iets wat leidt tot een verhaal en een journalistieke zoektocht.

De pleegmoeder vertelt Allard over haar pleegkinderen, wat op zichzelf al een bijzonder verhaal is, maar er is nog iets… Deze pleegkinderen hebben FAS, iets waarvan Allard nog ooit eerder over heeft gehoord. Hij raakt geïnteresseerd en begint –met het idee om de foto’s te publiceren- steeds meer en meer foto’s te maken van kinderen met FAS. ‘Maar ja, als je begint heb je nog niet het idee hoe groot het wordt.’

  

Zo begint het grote avontuur. De foto’s komen in de krant en niet één maar steeds meer. De gedachten van Allard draaien op volle toeren en hij komt op het creatieve idee om er een boek van te maken samen met Joost. Hun talenten, het verhalen schrijven en prachtige foto’s maken worden gebundeld. Toch gaat een boek maken niet zomaar… Het kost tijd, het kost geld, heel veel tijd en geld. Maar Allard en Joost zijn doorzetters, het boek FAS-kinderen gaat er komen.

Door de ervaring van Allard en Joost hebben ze al wel een heel netwerk opgebouwd, die ze prima kunnen gebruiken bij dit project. Zo schrijven ze niet alle verhalen zelf. Soms worden andere journalisten een maatje van iemand met FAS. En door het kennen van de wereld van journalistiek weten ze hoe dingen moeten publiceren. ‘Veel mensen die willen wel iets en die willen graag in de krant komen maar als je niet precies weet hoe die wereld in elkaar zit dan is dat toch wel wat lastiger.’

Tijdens het schrijven van het boek gebeurt er veel, heel veel. Het lijkt wel of er een kleine sneeuwbal is ontstaan die langzaam maar steeds sneller van de berg afrolt en steeds groter en groter wordt. Allard en Joost zijn onbewust begonnen aan een ontzettend groot project. Door hun vaardigheden kunnen ze het een project een verhaal geven. ‘Wat is nou bijzonder of wat is nou mooi of relevant?’ Het project wordt een puzzel met allemaal kleine puzzelstukjes. Zo ontzettend veel puzzelstukjes dat het zelfs te groot werd voor twee personen. En zo begon het bestaan van –een magische naam- Stichting Het Witte Bos. Het doel is om mensen te inspireren en informeren en het allerbelangrijkste mensen bewust maken van FAS. Er worden daarom nog meer projecten opgezet.

En dan gebeurt er weer iets bijzonders. Het lijkt erop dat het project veel verandering in Nederland teweeg kan brengen. Voorzitter van de Raad van Bestuur van Bouman GGZ merkt het project op en krijgt interesse, zoveel interesse dat hij graag het project wil steunen. Hij vindt namelijk dat er tijdens de zwangerschap helemaal niet gedronken mag worden. En dat vrouwen met een kinderwens een glaasje wijn of bier of waar ook maar alcohol in zit, zelfs volledig moeten laten staan. Om dit te benadrukken schrijft hij met liefde een voorwoord in het boek en belooft hij dat hij voor de verspreiding zal zorgen binnen zorginstellingen, zodat professionals betrokken raken. Een grote stap voor het FAS-project.

Het harde werken loont dus zeker met dit project. En door al die veranderingen en enthousiaste reacties is het einde nog niet in zicht, maar komt er een vervolg! ‘We merkten dat mensen het zo mooi vonden, ze waren zo enthousiast. Het was nog niet klaar, er was behoefte aan meer informatie en we vonden het zelf ook leuk en zeker belangrijk.’ Allard en Joost beginnen een nieuw project, hun talenten brengen vrucht voort en ze maken hier gebruik van om dit mooie project een vervolg te geven. De talenten worden gebundeld en er komen exposities met de prachtige foto’s van deze kinderen. Er wordt ook voorlichtingsmateriaal gemaakt voor meer bekendheid. 3300 verloskundigen (alle verloskundigen van Nederland!) krijgen een boek, magazines, flyers en folders. In de hoop dat verloskundigen beter informatie gaan geven en meer gaan doorvragen. Niet alleen verloskundigen, ook de dokters in die lange witte jassen krijgen het mooie voorlichtingsmateriaal en er worden trajecten opgezet. Alles om maar zoveel mogelijk te informeren over FAS.

Waarom gingen Joost en Allard nou verder met dit project? ‘We vonden het interessant om er mee verder te gaan, omdat het best wel lastig te begrijpen is.’ Allard heeft een jongetje een jaar lang gefotografeerd. ‘Toen had ik wel een beetje beeld waar hij moeite mee had, maar als ik dingen las over FAS dan herkende ik dat toch niet in alle opzichten.’ En dat was één van de belangrijkste momenten voor Allard waarmee dit project is begonnen.

In deze wereld komt de zon voor iedereen op en gaat de zon voor iedereen weer onder. De dag tussendoor wordt door elk individu anders beleeft, zelfs al is het dezelfde situatie. Ieder ruikt, ziet of voelt weer wat anders. En voor de kinderen met FAS komt de zon ook op en gaat de zon ook weer onder. Maar is iedere dag zo intens, complex, als een achtbaan die wel 100 keer op en neer gaat in één dag.

Allard besloot meerdere kinderen te ontmoeten. Om zo meer in aanraking te komen met FAS en te begrijpen wat FAS nou is. ‘Zo werd er gezegd dat kinderen met FAS, problemen hebben met het geweten. Dat is natuurlijk iets heel abstracts, wat is dat precies? En hoe werkt dat dan?’ Door de meerdere ontmoetingen met verschillende kinderen hoorde Allard meerdere verhalen en begonnen dingen steeds meer op z’n plek te vallen. Een puzzel die steeds completer werd, maar tegelijkertijd ook complexer. ‘Je gaat het steeds beter begrijpen hoe het nou zit en hoe het nou werkt. Hoe meer tijd je erin steekt, hoe meer je het in de vingers krijgt.’ Ook al zijn Allard en Joost al heel wat gewend wat betreft kinderen met FAS. Bij elke nieuwe kennismaking met een kind worden ze weer geraakt. De verhalen blijven heftig en aangrijpend. Bijzonder en emotioneel. En zo begon het project steeds meer en meer te rollen en werd het steeds bekender.

Ondertussen wordt er een fotoserie uit het FAS-project genomineerd bij de jaarlijkse fotowedstrijd De Zilveren Camera. Ongelooflijk hoe snel dit project nu zijn bekendheid krijgt. En… –tromgeroffel- Allard is de winnaar!

We zijn in 2013. Stichting Kinderpostzegels Nederland heeft besloten om het FAS-project te steunen. Er gaan duizenden kinderen langs de deuren om door middel van postzegels geld op te halen voor het FAS-project. De mensen worden er steeds bekender mee en door het FAS-project kunnen ze met prachtige foto’s, filmpjes en verhalen een intieme kijk nemen in het leven van een kind met FAS. Ook Stichting Weeshuis laat weten het Project financieel te steunen. In de aankomende periode krijgt het FAS-project steeds meer steun en zullen er steeds meer instellingen zich aanbieden om het FAS-project te sponsoren.

Allard en Joost zijn niet alleen bezig om FAS bekendheid te geven met het project. Ze zijn ook bezig voor de kinderen met FAS zelf (zo goed en mooi!). Ze hebben een prachtig dagboekproject opgezet die kinderen met FAS de mogelijkheid geeft om samen met een maatje op zoek te gaan naar wat hen ‘anders’ maakt. En samen maken ze dan een fotodagboek! Voor de kinderen zelf, zodat ze hun eigen verhaal voor zichzelf hebben. Stap voor stap komt dan in beeld wie ze zijn. Want telkens als Allard foto’s maakte waren de kinderen ontzettend trots op hun foto’s! Maar begon ook het gesprek over hun ervaringen van het anders zijn dan andere kinderen. Wat hun dwars ligt en wat ze moeilijk vinden. Het wordt een intieme en persoonlijke zoektocht in een veilige omgeving naar hunzelf met plezier!

Op 20 november is het dan zover. Na hard werken komt het boek uit tijdens een overzichtsexpositie van het FAS-project in het enige overgebleven fabrieksgebouw aan de Amsterdamse grachtengordel. Een bijzondere plek die de Melkweg heet. Er zijn allerlei interessante en bijzondere gasten aanwezig. Twee maanden lang was de expositie daar aanwezig. En één bezoeker sprong eruit tijdens die twee maanden. De laatste dag van die twee maanden kwam staatssecretaris Martin van Rijn van VWS nog even om het hoekje kijken voor een rondleiding. De foto’s raakte hem en deden hem besluiten om op dezelfde avond nog een boek bij Jinek op Zondag op tafel te leggen en te vertellen over de expositie.

De zomervakantie is ondertussen voorbij. De heerlijke vrije dagen die de mens op zo’n moment zelf mag invullen, de kinderen die weken eindeloos konden spelen komen volgend jaar weer.

Hiermee is het dagboekproject ook tot een einde gekomen. Er zijn echte vrienden gemaakt en mooie dagboeken met verhalen. Een aantal kinderen willen laten zien waar ze van de zomer mee bezig waren. Een spannend moment om dat te vertellen aan je klas. Door de exposities komen er interessante gesprekken, telkens weer opnieuw. Gesprekken tussen ouders, kinderen en leerkrachten. Maar niet alleen de gesprekken zijn iets moois. De kinderen kunnen met de foto-exposities hun omgeving meer laten begrijpen wat er aan de hand is, wat zo ontzettend belangrijk is! En de kinderen zelf? Zij zijn zelf hartstikke trots! Ze staan nu even in de spotlights met positieve aandacht.

Het eerste boek is uit gekomen, Allard en Joost hebben ontzettend veel werk verricht. Het FAS-project is uitgegroeid tot een ontzettend groot fenomeen dat maar blijft groeien. Een boom met sterke wortels die steeds groter en groter wordt. Campagnes zijn gevoerd, de politiek is betrokken geweest en de prachtigste foto-exposities zijn tentoongesteld. Maar dit alles is nog steeds niet genoeg voor Allard en Joost. Ze blijven doorgaan. FAS heeft namelijk nog steeds niet de erkenning die het zou moeten hebben, zeker omdat het zo complex is. En dus gaan ze bezig met nog een boek! Een boek met persoonlijke verhalen van jongeren en volwassen die FAS hebben. Een vervolg op het eerste meer informatieve boek die met name op kinderen gericht is. Een nieuw project over volwassen en jongeren met FAS. Een project dat de naam Waanzinnige Verhalen heeft.

Het wordt opnieuw een maatjesproject. Een jaar lang gaan er zestien volwassen met FAS gekoppeld worden aan een maatje om hun levensverhaal op een bijzondere manier vertellen of vorm te geven. De maatjes zijn namelijk professionele schrijvers of cartoonisten. De volwassenen en jongeren krijgen de kans om op een creatieve manier hun gevoelens te uiten. De ‘waanzinnige’ verhalen worden gebundeld in een boek.

Maar zoals al eerder is gezegd, een boek kost geld, veel geld… En daarom beginnen ze een campagne om geld in te zamelen voor het boek. Binnen een paar weken hebben ze meer geld dan ze nodig hadden.

 

Als Allard en Joost met een boek bezig zijn, leert de ervaring het al dat ze ondertussen zich niet alleen daarop focussen. Maar nu gebeurt er wel iets heel bijzonders. Voor de première van de documentaire ‘Een stil Drama’ waren ze aanwezig met de FAS-expo bij Grolsch! Een bierbrouwerij in combinatie met FAS!? Op het eerste gezicht een rare combinatie, maar eigenlijk is het een grote mijlpaal. Grolsch besteed namelijk aandacht aan FAS en dat is ontzettend belangrijk. Het laat zien dat een bierbrouwerij zich bewust is van de ernstige gevolgen die alcohol kan veroorzaken bij ongeboren kinderen.

Op 27 november 2016 komt dan eindelijk het boek ‘Waanzinnige Verhalen’ uit waarin 22 jongeren en volwassenen hun verhaal vertellen op een speciale manier. De dag dat het boek uitkomt is omgetoverd tot een feestje in Amsterdam. Er worden optredens gegeven door de volwassen met FAS zelf en hun maatje. En de aangrijpende verhalen over vroeger van de volwassen met FAS worden verteld. Want vroeger hadden ze de diagnose nog niet en wisten ze dus ook niet wat er met hen aan de hand was. Wanneer de eerste boeken uitgereikt en verkocht worden, mogen de volwassenen het boek –natuurlijk- signeren.

En dit is zeker nog niet het einde. Er is zelfs besloten om er nog acht jaar mee verder te gaan! Allard en Joost zullen met vijf kinderen meelopen en hen zien opgroeien. ‘We zijn heel benieuwd, hoe het nou verder gaat met deze kinderen. In de puberteit wordt het vaak moeilijk.’ Het kan namelijk best wel lang redelijk goed gaan, en dan gaat het toch mis…’ Allard en Joost hopen natuurlijk dat het niet mis gaat met de kinderen die zij volgen. ‘Het gaat vooral om het mee groeien met de kinderen, dat is zo mooi om dat mee te maken.’

Het FAS-project is dus nog lang niet voorbij en gaat zeker nog tien jaar door. Allard en Joost hebben laten zien wat je kunt bereiken als je als journalist en fotograaf je krachten gaat bundelen en je netwerk gaat gebruiken. Ongelooflijk wat ze al hebben opgezet, wat ze hebben bereikt. Dat belooft nog wat voor de toekomst, hierdoor weet ik zeker dat we nog meer van de problematiek dat zo complex is met de naam FAS zullen horen. Want doorzetters zijn het zeker en het verhaal is nog lang niet afgelopen.

Met dank aan Allard de Witte.
Alle foto’s plus video’s behoren allemaal tot Stichting Het Witte Bos.
Wil je het verhaal blijven volgen? Kijk dan www.fasproject.nl

Informatie FAS

FAS is een syndroom dat een kind krijgt als de moeder alcohol drinkt tijdens de zwangerschap. Bij ieder kind is komt FAS anders tot uiting. Een aantal kenmerken:

  • Geen besef van oorzaak en gevolg
  • Vertraagde groei
  • Overgevoeligheid voor tast, geluid en fel licht
  • Hyperactiviteit of juist autistisch gedrag
  • Moeite met klokkijken
  • Moeite met abstract denken

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.