Geschreven door: Jan Blaauw

Teveel aandacht of aandacht van het ongewenste soort. Het zijn scenario’s die zich regelmatig voordoen bij reclame. De voorbeelden ervan zijn vaak fascinerend vanuit communicatie oogpunt.

Deze week ging modeketen H&M in Groot-Brittannië diep door het stof naar aanleiding van een foto waarmee online een trui met de opdruk ‘Çoolest Monkey in the Jungle’ werd aangeprezen. Dat een zwart jongetje die trui droeg viel verkeerd bij een rap groeiende stroom mensen.

Een storm ontstond op social media en in de kranten. NBA basketballer LeBron James, Manchester United spits Romelu Lukaku en rapper Diddy zetten hun social media ghost writers aan het werk met photoshop. De foto werd verbeterd met respectievelijk een (witte) kroon, ‘Black is beautiful’ en ‘Coolest King of the World’ in plaats van de ‘coolest monkey’.

Artiesten verbraken openlijk de zakelijke banden die ze hadden met H&M. Sommige muzikanten hebben eigen kledinglijnen en brengen producten aan de man via winkels zoals die van H&M.

De directie van H&M bood excuses aan voor “any offense” veroorzaakt door de foto en voor het maken van de foto zelf. Het beeld werd verwijderd van alle platforms waarop het had gestaan.

Het plaatje was inmiddels viral gegaan en bereikte daardoor vermoedelijk meer kijkers dan H&M zelf had kunnen bereiken. Alleen is de trui niet meer te koop.

Ergens deed de reactie denken aan die van een ober in een restaurant die zelf onbedoeld het middelpunt van belangstelling wordt. De gesprekken vallen stil en alle gasten staren. Oeps, sorry. Ik zeg dit niet om racisme te bagatelliseren, want dat is een naar en ingewikkeld verschijnsel dat zich ten dele aan bewuste handelingen en keuzes onttrekt. Wel is het in zulke media stormen de vraag of het degenen die zich roeren nou werkelijk gaat om de vraag of iets echt racistisch is. De kans dat het door anderen zo wordt uitgelegd lijkt vaak al genoeg reden te geven om in actie te komen.

 
Dat laatste gold ook voor de moeder van het jongetje. De Kenyaanse die in Zweden woont verklaarde op social media niet onder de indruk te zijn van de boze reacties. Ze was er zelf bij geweest toen de foto werd gemaakt. Tegen wie het “racially insensitive” vond zei ze “get over it.”

Ook die reactie ging viral, al zijn de originele postings inmiddels verwijderd. Online stormen redden zich lang op eigen kracht. Net als roddels lonken ze naar verse ogen en oren. Totdat die op raken.